Om ecologisch slootbeheer door agrariërs te bevorderen, liep van 2006 tot en met 2014 het project Kaantjes & Raandjes. Kaantjes & Raandjes zette oud riet in sloten op de kaart. Binnen dit project zijn rietinventarisaties uitgevoerd, onder meer naar broedvogels en het areaal aan rietsloten, lieten agrariërs als pilot oud riet in sloten staan en werd de opgedane kennis breed gedeeld. Onder meer met een symposium, een veldgids, een boek en diverse rap-porten en artikelen in vakbladen, kranten en tijdschriften.
Waarom dit project?
In het open dijken- en wierdenlandschap van Noord-Groningen ligt een dicht netwerk aan sloten en watergangen. Deze sloten dienen in principe om overtollig water af te voeren. Voor menig sloot is het mogelijk om niet jaarlijks te schonen. Dan ontstaat oud riet. Het voorkomen van de meeste soorten rietvogels hangt sterk samen met de aanwezigheid van oud riet. De gemiddelde dichtheid aan rietvogels is er bijna zes keer hoger dan in alleen jong riet. Zo is de presentie van de kleine karekiet in sloten met oud riet 48%, tegen 17% in jonge rietsloten. Een rietsloot biedt daarnaast een geschikte habitat voor (water)planten, vissen, kleine zoogdieren, amfibieën en insecten.
Projectbeschrijving
Binnen het project liet een veertigtal agrariërs zoveel mogelijk oud riet in sloten staan, wat een goed leefmilieu heeft opgeleverd voor onder meer rietvogels, insecten, kleine zoogdieren en amfibieën. Voor het project is een resultaatverplichting afgesloten van 80 kilometer aan rietsloten binnen het werkgebied van Wierde & Dijk. Onder de definitie 'rietsloot' vielen alle sloten waar minimaal aan één oever riet is blijven staan. Uit een rietinventarisatie in 2013 bleek dat in Noord-Groningen zo’n 10 tot 12 procent van de watergangen en sloten riet stond. Dat was grofweg 500 kilometer winst voor de natuur. Om handvatten te krijgen om het slootonderhoud goed uit te voeren zijn er keukentafelgesprekken met boeren gehouden. Het waterschap en loonwerkers schoven ook aan. Doel was het verzamelen van praktische ervaringen en tips.
Symposium
Op 21 november 2012 organiseerde Wierde & Dijk het symposium ‘Een pluim voor riet, over de waarde van rietsloten voor natuur, milieu en landschap’. Het symposium werd bijgewoond door ruim honderd agrariërs, burgers, onderzoekers en vertegenwoordigers van de overheid. Tijdens het symposium werd het boek ‘RIET, een ecologische focus op sloten’ gepresenteerd. Voorzitter Evert Smink overhandigde het eerste exemplaar aan Johannes Lindenbergh, loco-dijkgraaf van het waterschap Noorderzijlvest.
Fotowedstrijd
Onderdeel van het project was de fotowedstrijd 'Een pluim voo riet'. Het was overweldigend! Ruim 400 inzendingen kwamen binnen. Zie hier alle genomineerden.
Veldgids Natuurvriendelijk slootbeheer
September 2014 nam gedeputeerde Henk Staghouwer te Rottum de eerste veldgids 'Natuurvriendelijk slootbeheer' in ontvangst. Met de veldgids wil Wierde & Dijk aan boeren en andere beheerders praktische tips meegeven voor een meer natuurvriendelijk slootbeheer.
Fotogallerijen
Publicaties
Onderzoeksrapporten
- Riet in de sloot. Onderzoek naar de kenmerken van sloten en watergangen op het Hogeland en de relatie met broedvogels (Jan van 't Hoff, 2006)
- Effect van rietbeheer op broedvogels van maren, tochten, vaarten en diepen op ’t Hogeland (Jan van 't Hoff, 2008)
- Riet en rietvogels in kleisloten, eindrapportage (Jan van 't Hoff, 2008)
- Het effect van frequent rietmaaien op broedvogels in sloten. Interim-rapportage over het eerste onderzoeksjaar 2008 (Jan van 't Hoff, 2009)
- Helofyten in sloten (Jan van ’t Hoff, 2010)
- Riet en vogels in watergangen op het Groninger Hogeland (Jan van ’t Hoff, 2010)
- Oud riet in schouwsloten? (Jan van 't Hoff, 2010)
- Onderzoek naar het effect van twee extensieve onderhoudsvormen in schouwsloten op broedvogels (Jan van ’t Hoff, 2010)
- De invloed van de frequentie van rietmaaien op broedvogels in sloten (Jan van ’t Hoff, 2011)
- Helofytenfilters in sloten. Schoonheid door eenvoud (Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen UR, 2012)
- Onderzoek naar enkele levensvormen in drie typen sloten in Noord Groningen (Landschapsbeheer Groningen, 2012)
- Oud riet in schouwsloten 2 (Dick Veenendaal en Bert Lanjouw, 2012)
- Broedvogels en oud riet in schouwsloten. Eindrapportage onderzoek 2010-2012 (Bert Lanjouw, 2013)
- Rietinventarisatie Kaantjes&Raandjes (rapport Sieger Wiersma, 2014)
Artikelen in kranten en tijdschriften
- Akkerbouwer Jan de Jonge pionierde met riet in sloten (Boerderij & Water, 2014)
- Veldleeuwerik nestelt met provinciesubsidie (Dagblad van het Noorden, 2005)
- Maaibeleid bezorgt rietvogels 'home sweet home' (Dagblad van het Noorden, 2005)
- Riet hoort gewoon bij het Hogeland (Dagblad van het Noorden, 2012)
- 'Elke sloot is anders, net als iedere boer' (Dagblad van het Noorden, 2014)
- Riet mag blijven staan aan slootkant' (Dagblad van het Noorden, 2014)
- Nieuwsbericht met de presentaties van het symposium
- Verslag in Ommelander Courant
- Themanummer nieuwsbrief Wierde & Dijk 2006
